Thứ ba, ngày 22 tháng 9 năm 2026

Câu chuyện văn hoá

Thứ tư, 15/06/2022 - 09:32

Nhiều chuyên gia phản đối từ điển định nghĩa 'nhà báo là ăn bám'

Các chuyên gia phản đối cách dịch nghĩa từ 'nhà báo' trong cuốn 'Từ điển từ ngữ Nam Bộ' do TS Huỳnh Công Tín biên soạn.

Cuốn "Từ điển từ ngữ Nam Bộ" của tác giả Huỳnh Công Tín nêu định nghĩa "nhà báo" là những người không có công ăn việc làm, thất nghiệp, đang ăn bám vào gia đình khiến nhiều người bất ngờ.

"Đây không phải ngôn ngữ địa phương mà chỉ là cách nói đùa hoặc từ ngữ hiện đại của người địa phương, sau đó được lan truyền và trở nên phổ biến", PGS.TS Nguyễn Hữu Đạt, Viện trưởng Viện Ngôn ngữ và Văn hóa phương Đông nói.

Ở miền Bắc, người dân cũng có cách nói tương tự như "ăn bám", "ăn báo cô" - tức chỉ những người không việc làm, nhàn rỗi thất nghiệp. Tuy nhiên, đây chỉ là cách nói đùa thông dụng ở địa phương, không phải văn hóa hay từ ngữ đặc trưng đại diện cho văn hóa địa phương.

Nhiều chuyên gia phản đối từ điển định nghĩa 'nhà báo là ăn bám'

Từ "nhà báo" được dịch nghĩa trong cuốn "Từ điển từ ngữ Nam Bộ".

"Tác giả sách này chưa phân biệt được giữa cách nói thông dụng ở địa phương và ngôn ngữ đặc trưng vùng miền, địa phương. Ngôn ngữ địa phương có hệ quy chiếu, tiêu chuẩn riêng để phân biệt với những từ ngữ thông dụng, nói đùa", vị chuyên gia nói.

Mặt khác, GS Đạt cũng cho rằng, "nhà báo" là từ dành cho các phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên... làm nhiệm vụ sản xuất các sản phẩm báo chí phục vụ công chúng. "Tác giả Huỳnh Công Tín - chủ biên sách, cần giải nghĩa rõ từ ngữ, tránh tạo ra hiệu ứng xấu đến nghề nghiệp của những người làm công tác báo chí".

Thầy Phan Thế Hoài, giáo viên dạy Văn ở TP.HCM bày tỏ, không có cơ sở để khẳng định trong lời ăn tiếng nói hàng ngày, người Nam Bộ thường sử dụng từ “nhà báo” theo nghĩa “thất nghiệp, ăn bám, báo cha, báo mẹ”. Cách nói này chỉ xuất hiện ở một số ngữ cảnh hẹp, mang tính trêu đùa, giải trí là chủ yếu.

Ví dụ, người A hỏi: Thời gian qua anh/chị làm gì? Người B trả lời: Tôi làm nhà báo. Từ “nhà báo” trong câu này phải được đặt trong ngữ cảnh A và B là bạn học của nhau, đã tốt nghiệp đại học, nhưng B chưa xin được việc làm. Dĩ nhiên câu nói này chỉ có A và B hiểu, người ngoài không hiểu theo nghĩa “thất nghiệp”, “ăn bám”,…

"Nghĩa bóng về “nhà báo” với nghĩa tiêu cực như vậy không phù hợp để đưa vào từ điển. Từ “nhà báo” là người chuyên làm nghề viết báo (theo Từ điển Tiếng Việt do Hoàng Phê biên soạn), chứ không có nghĩa chuyển chỉ người “thất nghiệp, ăn bám, báo cha, báo mẹ”, ông Hoài nói.

Ông cũng cho rằng, từ “nhà báo” không có trong phương ngữ Nam Bộ, mà chỉ xuất hiện trong một ngữ cảnh hẹp, mang tính trêu đùa, giải trí là chủ yếu. Phương ngữ là hệ thống ngôn ngữ được dùng cho một tập hợp người nhất định trong xã hội. Ngoài ra, về bản chất “nhà báo” là người hoạt động báo chí được cấp thẻ nhà báo theo quy định của Luật Báo chí năm 2016.

Tác giả giải thích dùng từ với nghĩa bóng, không chỉ những người làm nghề báo mà là câu nói trong lời ăn tiếng nói hằng ngày, theo ông Hoài là không thuyết phục về chuyên môn. Cuốn từ điển này cần chỉnh sửa ở lần tái bản hoặc thu hồi, tiêu hủy, vị này đề xuất.

Từ điển "Từ ngữ Nam Bộ" do Nhà xuất bản Khoa học Xã hội xuất bản năm 2007 với 1.392 trang (trái) và năm 2009, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia in lại với 1.472 trang (phải).

Chia sẻ với báo chí, TS Huỳnh Công Tín chủ biên sách "Từ điển từ ngữ Nam Bộ" cho biết, sách đã được xuất bản từ lâu. Ông bất ngờ khi mọi người lại quan tâm đến cuốn từ điển này. Đây là từ điển về từ ngữ Nam Bộ dùng trong lời nói của người dân Nam Bộ chứ không phải từ ngữ trong từ điển Tiếng Việt. Trong lời chú giải có để (nb) tức "nghĩa bóng", nên từ "nhà báo" không phải chỉ những người đi làm báo mà nói về những người thất nghiệp.

"Khi học ra trường hay bị hỏi làm nghề gì thì người Nam Bộ hay nói vui "làm nhà báo", ý nói "tôi còn thất nghiệp, ăn bám gia đình, chưa có công ăn việc làm, còn phụ thuộc vào người khác", chứ không phải "nhà báo" chỉ những người làm nghiệp vụ báo chí. Những người thắc mắc họ không hiểu và không đặt trong ngữ cảnh nào hết. Muốn hiểu kỹ thì nên đọc lời dẫn của quyển từ điển này", TS Huỳnh Công Tín nói.

Hà Cường

Nguồn tin : vtcnews

Theo dõi Tin tức qua FB, G+:

Thích và chia sẻ bài này trên:

[ Quay lại ]

nhà báo , Từ điển , từ ngữ Nam Bộ , phóng viên , biên tập viên , kỹ thuật viên

Hồn quê trong câu thơ giữa mùa lễ hội làng Đan Thầm

Gia đình đại trí thức được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam vinh danh

Đại đức Thích Nhuận Đức quỳ, đọc thư sám hối chư tăng và xin lỗi đồng bào Khmer

Giáo hoàng Francis rửa, hôn chân tù nhân nữ

Hoa hậu Ý Nhi xin lỗi khán giả, rời showbiz lên đường du học Úc

Không phải ai 'nổi trên mạng' cũng có thể thành diễn giả trước giới trẻ

Son Heung Min bị kỳ thị ở Anh

Vua Hàm Nghi bị giặc phát giác thân phận vì thầy cũ đến thăm

Thờ tứ phủ - Tứ Phủ gồm những vị thần nào?

7 quả lê và lòng tự tôn của người nghèo

Đơn vị tổ chức Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022 bị phạt 55 triệu đồng

Mù Phật pháp, phóng sinh thành sát sinh

Lợi ích của những cái ôm

Nhiều chuyên gia phản đối từ điển định nghĩa 'nhà báo là ăn bám'

10 cách thổi bay cơn tức giận

Tin doanh nghiệp

Giới thiệu TTTM AEON Hải Dương: “Thiên đường” mua sắm và giải trí cho gia đình ba thế hệ

Công ty TNHH AEON Việt Nam tổ chức Họp báo giới thiệu Trung tâm Thương mại (TTTM) AEON Hải Dương, dự kiến khai trương ngày 03 tháng 10 năm 2026. Đây là TTTM thứ 10 của Tập đoàn AEON tại Việt Nam, đồng thời đánh dấu mô hình TTTM quy mô vừa đầu tiên của tập đoàn tại khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Hành trình phát triển bền vững của thương hiệu sữa Kayoko và Kavaking

Trong những năm qua, Công ty Cổ phần Dược Vinpharma EU Quốc Tế từng bước xây dựng và phát triển các thương hiệu sữa Kayoko và Kavaking, hướng đến đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng ngày càng đa dạng của người tiêu dùng trong nước.

Giải mã mô hình Camkey English: Môi trường Anh ngữ lấy học viên làm trung tâm và khát vọng vươn tầm Đông Nam Á

Trong bối cảnh tiếng Anh ngày càng trở thành một năng lực quan trọng đối với thế hệ trẻ, nhu cầu tìm kiếm một môi trường học tập phù hợp, vừa phát triển năng lực ngôn ngữ vừa nuôi dưỡng tư duy và sự tự tin ngày càng được phụ huynh quan tâm. Camkey English được xây dựng theo định hướng giáo dục lấy người học làm trung tâm, chú trọng cá nhân hóa lộ trình và tạo môi trường để học viên chủ động khám phá, rèn luyện và phát triển khả năng sử dụng tiếng Anh.

Công ty TNHH TM & XNK Mạnh Dũng: Sản phẩm chất lượng, khẳng định vị thế thương hiệu Việt

Trong bối cảnh thị trường Vật tư ngành điện còn tràn ngập các sản phẩm kém chất lượng tiềm ẩn rủi ro cháy nổ, Công ty TNHH Thương mại và Xuất Nhập Khẩu Mạnh Dũng đã tiên phong tạo dựng lối đi riêng. Bằng tinh thần sáng tạo cùng khát vọng nâng cao chuẩn mực an toàn lao động, doanh nghiệp khẳng định chỗ đứng vững chắc qua hai thương hiệu nổi bật MDCE và MDPLUS.

Vinacontrol được vinh danh tại hạng mục Sản phẩm và Dịch vụ Chất lượng Châu Á 2026

Tại Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Việt Nam - Asia 2026 diễn ra ngày 26/7/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Tập đoàn Vinacontrol được vinh danh tại hạng mục Sản phẩm và Dịch vụ Chất lượng Châu Á 2026 (Asia Quality Products & Services 2026). Giải thưởng nằm trong khuôn khổ Lễ công bố Thương hiệu Tín nhiệm Hàng đầu Châu Á lần thứ 9, do Hiệp hội Thông tin Công nghiệp Châu Á (AIPA) phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Đánh giá Chất lượng Doanh nghiệp và Phát triển Nguồn Nhân lực tổ chức.

XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU

HCELL SAIGON SPA – TƯNG BỪNG THÁNG KHAI TRƯƠNG, TRỢ GIÁ ĐẶC BIỆT TOÀN BỘ DỊCH VỤ CHỈ TỪ 199K – 499K

Đọc nhiều nhất
Phản hồi nhiều

Chị Liễu Hà Tĩnh: Kiếm ngàn tỷ nước ngoài, về chơi showbiz

Liễu đại gia vốn là một nữ thương gia có tiếng trong việc buôn bán đa ngành liên quốc gia. Ở tuổi 46, Liễu đại gia nắm trong tay khối tài sản khổng lồ và sau những thành công kinh doanh, dường như ...

Là họa hay là phúc?

Đời người có rất nhiều chuyện, ở chỗ u minh đã tự có sắp đặt, một việc là phúc hay là họa thường không giống như biểu hiện bề ngoài và cũng không thể dễ dàng nhận định.

Saigonlube được vinh danh “Thương Hiệu Mạnh Quốc Gia 2023”

Vừa qua tại TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ Công Bố “Thương Hiệu Mạnh Quốc Gia 2023”, là một sự kiện đánh dấu những nỗ lực đóng góp của doanh nghiệp, thương hiệu uy tín, chất lượng cao trên thị trường. ...

Chị Liễu Hà Tĩnh: Kiếm ngàn tỷ nước ngoài, về chơi showbiz

Là họa hay là phúc?

Saigonlube được vinh danh “Thương Hiệu Mạnh Quốc Gia 2023”

Bí ẩn chuyên cơ ''ngày tận thế'' của Tổng thống Mỹ

Để phòng trường hợp chiến tranh hạt nhân hay thảm họa xảy ra, Mỹ đã chế tạo ra máy bay "ngày tận thế", được trang bị đầy đủ để chính phủ Mỹ có thể duy trì hoạt động.

Ô tô từ Thái Lan vọt lên dẫn đầu xe nhập khẩu về Việt Nam