Thứ ba, ngày 22 tháng 9 năm 2026

Chuyện đó đây

Thứ sáu, 05/08/2016 - 09:48

Lượm lặt chuyện Sài Gòn xưa: Hoàng tử Miến Điện lưu vong ở Sài Gòn

Rất ít người Việt để ý đến một sự kiện ở Sài Gòn có liên quan đến lịch sử Miến Điện (Myanmar) ở giai đoạn vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20.

Bảng quảng cáo dầu cù là Mac Phsu, chánh gốc Miến Điện trong một chợ ở Sài Gòn

Đó là sự lưu vong của hoàng tử Myingun sau khi xảy ra chính biến trong triều đình Miến Điện ở Mandaday, miền bắc Miến Điện.

Ông hoàng này được Pháp coi là có thể dùng sau này để tranh giành ảnh hưởng với người Anh ở Siam (Thái Lan). Myingun Min trốn khỏi Miến Điện sau cuộc khởi loạn ở Mandalay vào năm 1866. Theo báo Le Temps, Myingun đến Sài Gòn vào đầu tháng 11.1889. Ông sống lưu vong 32 năm ở Sài Gòn.

Người Nam bộ xưa kia gọi nước Miến Điện là Cù Là. Vào cuối thế kỷ 19, người Cù Là (Miến Điện) đã đến miền Tây buôn bán. Ở gần Rạch Giá, có xóm gọi là xóm Cù Là, thuộc làng Vĩnh Hòa Hiệp, cách chợ Rạch Giá khoảng 13 cây số, nơi họ đến định cư và buôn bán. Xóm Cù Là ở Rạch Giá ngày nay vẫn còn tên.

Theo Niên giám Đông Dương 1908, Myingun có địa chỉ ở đường Paul Blanchy (nay là đường Hai Bà Trưng): “128. M. Mingonn, prince de Birmanie”. Nhưng Niên giám 1909 không thấy tên và Niên giám 1910 cũng trên đường Paul Blanchy nhưng ở số “142. Th. J Myngoon, prince de Birmanie fils”. Niên giám 1911 cho biết Myingun trú ngụ ở số 90 đường Legrand de la Liraye (nay là đường Điện Biên Phủ): “90. rue Legrand de Liraye, Myngoon, prince de Birmanie”. Niên giám 1912 thì lại ghi là ở số 192 trên cùng đường.

Lúc đầu, tạm thời người Pháp cho hoàng tử Myingun trú ngụ trong khi tìm một cơ hội có thể dùng ông được, và cung cấp cho ông một số tiền để sinh sống. Có thể những địa chỉ trên là chỗ của gia đình ông và con cháu của ông ở Sài Gòn. Myingun Min có ba vợ, trong đó có một người là người Việt, ông để lại các con cháu ở Sài Gòn khi ông mất tại đây vào ngày 20.9.1921.

Bài đăng trên báo The Singapore Free Press and Mercantile Advertiser ngày 16.9.1893 của Tsaw Hla Phroo đã viết về cuộc phỏng vấn của một người Miến vùng Tenassarim với ông hoàng Myingun. Nhân vật người Miến Điện này đã tả khu phố Chợ Lớn lúc bấy giờ nối với thành phố Sài Gòn qua hai phương tiện giao thông: đường thủy qua các ghe đò và bằng chuyên chở công cộng qua các xe “tram” chạy bằng hơi nước đỗ ở các trạm giữa Sài Gòn và Chợ Lớn. Vé đi xe “tram” có ba hạng: hạng nhất, hạng nhì và hạng ba. Ông đi Chợ Lớn và ở đây ông đã gặp hoàng tử Myingun. Myingun mặc âu phục nhưng trên đầu vẫn mang khăn đầu “gaung baung” truyền thống Miến Điện. “... Myingun đã hỏi tôi tin tức về các bộ trưởng trước đây trong triều đình, tình hình chung ở Miến Điện và người dân Miến nghĩ gì về ông hoàng Myingun. Tôi đã trả lời là người dân Miến hầu như không còn nhớ đến Myingun, và cho rằng Myingun không thể có hy vọng gì giành lại đất nước ra khỏi tay người Anh khi mà chính Myingun cũng không làm được gì với cha của mình. Đến đây thì Myingun đã ngắt lời tôi, nói rằng không phải bất cứ cố gắng nào cũng dẫn tới thành công, và ông đang mong đợi sẽ lấy lại được Miến Điện ra khỏi tay người Anh với sự trợ giúp của người Pháp, mà họ đã hứa với Myingun khi Pháp có chiến tranh với Anh...”.

Sau này như ta biết, Pháp không muốn gây khó khăn với Anh và trở thành đồng minh với Anh trong những năm đầu thế kỷ 20 đến hết Thế chiến thứ nhất. Số phận của ông hoàng Myingun trở thành một quá khứ quên lãng của người Pháp.

Dầu cù là Miến Điện

Ngài Mahasi Sayadaw, nhà sư nổi tiếng của Miến Điện trong thế kỷ 20 (1904 - 1982), đã có dịp ghé Sài Gòn theo lời mời của bà Daw Phyu, con gái của hoàng tử Myingun. Tài liệu về tiểu sử Sayadaw viết: “Bà Daw Phyu là một thương gia có thế lực ở Việt Nam và rất giàu có. Bà lập gia đình với một người Việt Nam và có các con trai và gái và các cháu nội ngoại. Bà sản xuất, phân phối và buôn bán dầu trị bệnh. Cũng giống như dầu “Tiger Balm” nổi tiếng ở Miến Điện, dầu (cù là Mac Phsu) của bà Daw Phyu được ưa chuộng ở khắp Đông Dương. Dầu “Tiger Balm” có màu đỏ, trong khi đó dầu của bà Daw Phyu ở Đông Dương có màu xanh lá cây. Mục đích chính của sự thỉnh mời đoàn viếng Việt Nam là bà muốn nhờ nhà sư Sayadaw đọc kinh parittas (kinh đọc dùng để xua đuổi ác tà và được công quả) tại mộ của cha bà là vị hoàng tử quá cố Myingun (theo như phong tục của phật tử Miến Điện ở lễ chôn cất)”.

Những người sống ở Sài Gòn vào khoảng thập niên 1960 đều biết đến dầu cù là màu xanh hiệu Mac Phsu. Dầu bạc hà Mac Phsu, cũng như dầu khuynh diệp của bác sĩ Tín, rất phổ thông được nhiều tầng lớp dân chúng dùng ở khắp miền Nam.

Tổng đại lý của dầu cù là Mac Phsu tại Sài Gòn trước đây nằm trên đường Frère Louis (nay là đường Nguyễn Trãi, Q.1), gần nhà thờ Huyện Sĩ, cách cổng xe lửa (nay đã bỏ) chỉ có mấy căn phố. Sau năm 1975, công ty sản xuất dầu Mac Phsu không còn hoạt động, bà Daw Phyu và đa số con cháu đã đi định cư ở nước ngoài.

(Trích từ Sài Gòn - Chợ Lớn: Ký ức đô thị và con người, NXB Văn hóa - Văn nghệ)

Nguyễn Đức Hiệp

Nguồn tin :

Theo dõi Tin tức qua FB, G+:

Thích và chia sẻ bài này trên:

[ Quay lại ]

Sài Gòn xưa , Hoàng tử Miến Điện , Miến Điện , lưu vong , Myanmar , hoàng tử Myingun , Niên giám Đông Dương , giải thưởng thương hiệu vàng sáng tạo việt nam , thương hiệu vàng xây dựng việt nam , thương hiệu vàng nội thất việt nam , thương hiệu vàng vàng

Những hiểu lầm về nhân khẩu học của nước Nhật

Bi kịch cuộc đời của phó giáo sư Vật lý nổi tiếng trở thành thợ sơn

Phi tần duy nhất trong lịch sử Trung Quốc dám đệ đơn ly hôn hoàng đế

Chuyện lạ trai gái 2 làng cách một dòng sông không được lấy nhau

Dòng sông hẹp nhất thế giới ở đâu

Oxford, ngôi trường ''văn võ song toàn'' ở xứ sở sương mù

Từ nghèo đói nhỏ bé, Luxembourg trở thành quốc gia giàu có bậc nhất thế giới

Người đàn ông Iran mắc kẹt 18 năm tại sân bay của Pháp đã qua đời

Tử tù 'siêu trí nhớ' thoát chết trước ngày bị hành quyết

Nổi tiếng nhờ mang tên Kovid

Cổ trà trên đỉnh Hoàng Liên

Điệp viên 'tay chơi' là nguyên mẫu của 007

Loài ếch khổng lồ biết đẩy đá đào ao làm nhà trẻ nuôi con

Gà quý tộc trắng toát: Đuôi dài 2 mét, giá 100 triệu đồng

'Thần y' Biển Thước, cha đẻ phương pháp bắt mạch Đông y

Tin doanh nghiệp

Giới thiệu TTTM AEON Hải Dương: “Thiên đường” mua sắm và giải trí cho gia đình ba thế hệ

Công ty TNHH AEON Việt Nam tổ chức Họp báo giới thiệu Trung tâm Thương mại (TTTM) AEON Hải Dương, dự kiến khai trương ngày 03 tháng 10 năm 2026. Đây là TTTM thứ 10 của Tập đoàn AEON tại Việt Nam, đồng thời đánh dấu mô hình TTTM quy mô vừa đầu tiên của tập đoàn tại khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Hành trình phát triển bền vững của thương hiệu sữa Kayoko và Kavaking

Trong những năm qua, Công ty Cổ phần Dược Vinpharma EU Quốc Tế từng bước xây dựng và phát triển các thương hiệu sữa Kayoko và Kavaking, hướng đến đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng ngày càng đa dạng của người tiêu dùng trong nước.

Giải mã mô hình Camkey English: Môi trường Anh ngữ lấy học viên làm trung tâm và khát vọng vươn tầm Đông Nam Á

Trong bối cảnh tiếng Anh ngày càng trở thành một năng lực quan trọng đối với thế hệ trẻ, nhu cầu tìm kiếm một môi trường học tập phù hợp, vừa phát triển năng lực ngôn ngữ vừa nuôi dưỡng tư duy và sự tự tin ngày càng được phụ huynh quan tâm. Camkey English được xây dựng theo định hướng giáo dục lấy người học làm trung tâm, chú trọng cá nhân hóa lộ trình và tạo môi trường để học viên chủ động khám phá, rèn luyện và phát triển khả năng sử dụng tiếng Anh.

Công ty TNHH TM & XNK Mạnh Dũng: Sản phẩm chất lượng, khẳng định vị thế thương hiệu Việt

Trong bối cảnh thị trường Vật tư ngành điện còn tràn ngập các sản phẩm kém chất lượng tiềm ẩn rủi ro cháy nổ, Công ty TNHH Thương mại và Xuất Nhập Khẩu Mạnh Dũng đã tiên phong tạo dựng lối đi riêng. Bằng tinh thần sáng tạo cùng khát vọng nâng cao chuẩn mực an toàn lao động, doanh nghiệp khẳng định chỗ đứng vững chắc qua hai thương hiệu nổi bật MDCE và MDPLUS.

Vinacontrol được vinh danh tại hạng mục Sản phẩm và Dịch vụ Chất lượng Châu Á 2026

Tại Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Việt Nam - Asia 2026 diễn ra ngày 26/7/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Tập đoàn Vinacontrol được vinh danh tại hạng mục Sản phẩm và Dịch vụ Chất lượng Châu Á 2026 (Asia Quality Products & Services 2026). Giải thưởng nằm trong khuôn khổ Lễ công bố Thương hiệu Tín nhiệm Hàng đầu Châu Á lần thứ 9, do Hiệp hội Thông tin Công nghiệp Châu Á (AIPA) phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Đánh giá Chất lượng Doanh nghiệp và Phát triển Nguồn Nhân lực tổ chức.

XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU

HCELL SAIGON SPA – TƯNG BỪNG THÁNG KHAI TRƯƠNG, TRỢ GIÁ ĐẶC BIỆT TOÀN BỘ DỊCH VỤ CHỈ TỪ 199K – 499K

Đọc nhiều nhất
Phản hồi nhiều

Chị Liễu Hà Tĩnh: Kiếm ngàn tỷ nước ngoài, về chơi showbiz

Liễu đại gia vốn là một nữ thương gia có tiếng trong việc buôn bán đa ngành liên quốc gia. Ở tuổi 46, Liễu đại gia nắm trong tay khối tài sản khổng lồ và sau những thành công kinh doanh, dường như ...

Là họa hay là phúc?

Đời người có rất nhiều chuyện, ở chỗ u minh đã tự có sắp đặt, một việc là phúc hay là họa thường không giống như biểu hiện bề ngoài và cũng không thể dễ dàng nhận định.

Saigonlube được vinh danh “Thương Hiệu Mạnh Quốc Gia 2023”

Vừa qua tại TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ Công Bố “Thương Hiệu Mạnh Quốc Gia 2023”, là một sự kiện đánh dấu những nỗ lực đóng góp của doanh nghiệp, thương hiệu uy tín, chất lượng cao trên thị trường. ...

Chị Liễu Hà Tĩnh: Kiếm ngàn tỷ nước ngoài, về chơi showbiz

Là họa hay là phúc?

Saigonlube được vinh danh “Thương Hiệu Mạnh Quốc Gia 2023”

Bí ẩn chuyên cơ ''ngày tận thế'' của Tổng thống Mỹ

Để phòng trường hợp chiến tranh hạt nhân hay thảm họa xảy ra, Mỹ đã chế tạo ra máy bay "ngày tận thế", được trang bị đầy đủ để chính phủ Mỹ có thể duy trì hoạt động.

Ô tô từ Thái Lan vọt lên dẫn đầu xe nhập khẩu về Việt Nam